Bài 39: Lễ trị và thành tín:

Làm cho đệ tử cơm no áo ấm, khuyến dụ đệ tử học hành vẫn chưa đủ. Đại đệ tử quản trị phải quan tâm đến việc dùng lễ để hướng đệ tử đi đúng thiện đạo. Nhiều đệ tử không thấu triệt về lẽ ấy nghĩ rằng lễ chỉ là những điều bó bó buộc làm phiền toái làm mất tự do, điều nầy là một sự sai lầm rất lớn. Người thiếu lễ như ngựa không cương, sống buông thả thiếu kiêm cung. Đó là mầm nhiễu loạn mất tự do kẻ khác, tự do mình. Lễ hướng dẫn đệ tử có đủ tư cách trong xử kỹ tiếp vật, có hành vi hợp đạo, tạo nên giá trị cho con người giữ được kỹ luật, sống đúng theo đạo lý. Những khuông phép đạo lý ngày xưa mà vẫn còn giá trị văn hoá đến ngày nay đó là phép ứng xử với đời, biết lễ tổ, biết phụng dưỡng cha mẹ, hiếu kính thầy cô…và biết trọng nhân nghĩa. Lễ đã lập nên truyền thống giá trị của người đông phương. Lễ giúp chúng ta giải toả nạn hình pháp và tránh được tội ác.

  Thành tín (phân tích mở rộng): trị dân dùng chính sách hà khắc, hình luật và binh lực thì dân sẽ oán và làm phản. Dùng đức và lễ trị là đường lối giáo hoá dân thuần hậu, hiệu nghiệm nhất. Theo lễ trị, người cầm quyền quản trị phải thành tâm thực lòng thương dân, vì dân, nhờ đó người dân tin mà làm theo. Người trên có thành thì dân mới có tín, khi niềm tin đã gắn bó, mọi viêc khác điều dễ thành đạt. Kinh nghiệm qua nhiều giai đoạn lịch sử chính quyền nào thực sự vì dân thì dân tin, dân ủng hộ, nhờ đó sự nghiệp được bền. Ngược lai mau chóng tàn.

Chưởng môn